ΑΝΤΙΚΥΡΑ

Κατά την αρχαιότητα η Αντίκυρα ήταν Φωκική πόλη

Χτισμένη στον Κορινθιακό κόλπο, στη δυτική παραλία του κολπίσκου της Αντίκυρας γνώρισε μεγάλη άνθηση τα αρχαία χρόνια.

Στην Αντίκυρα αναφέρονται οι περιηγητές Στράβων και Παυσανίας. Ο Παυσανίας μάλιστα την ταυτίζει με την πόλη Κυπάρισσο που αναφέρει ο Όμηρος στο κατάλογο των νέων στην Ιλιάδα.

Κατά την αρχαιότητα η Αντίκυρα ήταν Φωκική πόλη. Χτισμένη στον Κορινθιακό κόλπο, στη δυτική παραλία του κολπίσκου της Αντίκυρας γνώρισε μεγάλη άνθηση τα αρχαία χρόνια. Η ταύτιση του σημερινού οικισμού των Άσπρων σπιτιών και της Αντίκυρας με την αρχαία Αντίκυρα έγινε ήδη από το 1806 οπότε βρέθηκε επιγραφή στην παραλία.

…ΕΔΟΞΕ ΤΑΙ ΠΟΛΕΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΡΕΩΝ ΔΟΜΕΝ ΗΡΑΚΛΕΩΝΙ ΞΕΝΟΚΡΙΤΟΥ ΑΜΒΡΥΣΣΙΩΙ ΚΑΙ ΑΥΤΩΙ ΚΑΙ ΕΚΓΟΝΟΙΣ ΠΡΟΞΕΝΙΑΝ…

Ο μυχός του όρμου της Αντίκυρας έχει στην είσοδό του δύο αντικριστές χερσονήσους, τη Μούντα στα ανατολικά και τη Κεφαλή στα δυτικά. Ανάμεσα σε αυτές είναι η είσοδος του όρμου όπου βρισκόταν ο αρχαίος οικισμός. Η Κεφαλή είναι ουσιαστικά ένα πετρώδης ύψωμα που φτάνει τα 346 μ. Στην πλευρά του υψώματος που βλέπει προς την Αντίκυρα εντοπίστηκε και ερευνήθηκε στο παρελθόν λάξευμα πλάτους 8,5 μ. με κόγχες για την τοποθέτηση αναθημάτων. Το λάξευμα ταυτίστηκε με ιερό περίβολο της Άρτεμης η οποία τιμόταν από τις γυναίκες τις περιοχής. Μία επιγραφή που βρέθηκε πιστοποιεί τη λατρεία  της θεάς ΑΡΤΕΜΙΔΙ ΑΝΕΘΗΚΕ.

Ο Παυσανίας είδε το λατρευτικό άγαλμα, μεγέθους λίγο μεγαλύτερου του φυσικού και το αναφέρει ως έργο του Πραξιτέλη.